Astronomija
Izvor: Fizika.org wiki
Astronomija je znanstvena disciplina koja proučava svemir, svemirske objekte i svemirske pojave koje nastaju izvan Zemljine atmosfere. U današnje doba usko je isprepletena s astrofizikom, koja proučava svemir s fizikalnog aspekta.
Astronomija je vjerojatno jedna od najstarijih znanosti. U povijesti astronomi su se posebno bavili izrađivanjem kalendara, a nakon heliocentričke revolucije (u čemu su posebnu ulogu imali Nikola Kopernik, Johannes Kepler, Galileo Galilei i Isaac Newton), pojavom teleskopa i spektroskopije kao metode, astronomija se počinje sve više i više oslanjati na fizikalno objašnjenje pojava u svemiru, postajući tako isprepletena s astrofizikom, i postajući modernom znanosti o svemiru.
Podjela astronomije
Astronomiju možemo podijeliti s obzirom na metode prikupljanja informacija, zatim s obzirom na objekte proučavanja.
"Klasična", odnosno "tradicionalna" astronomija obuhvaća astrometriju (ili pozicijsku astronomiju), koja se bavi mjerenjem položaja objekata na nebeskoj sferi, te na nebesku mehaniku, koja se bavi mehanikom gibanja (gibanje tijela pod utjecajem gravitacije). Suvremena astronomija je sinonimna s astrofizikom, koja se bavi fizičkim svojstvima svemirskih objekata i pojava te njhovim interakcijama. Astronomiju možemo podijeliti i na teorijsku astronomiju, te na opažačku, ali i na eksperimentalnu astronomiju.
S obzirom na objekt proučavanja, astronomiju možemo podijeliti na:
- solarna astronomija
- stelarna astronomija
- planetologija, proučavanje planeta
- galaktička astronomija
- ekstragalaktička astronomija
- proučavanje međuzvjezdane tvari
- proučavanje kozmičkih zraka
- kozmogonija (razvoj svemirskih tijela)
- (fizikalna) kozmologija
Postoje četiri različita kanala pomoću kojih dobivamo astronomske informacije:
- elektromagnetsko zračenje (vizualno, ultraljubičasto, infracrveno, radio, rendgensko i gama)
- kozmičko zračenje (visokoenergetski elektroni, protoni i teže jezgre, nestabilni neutroni i mezoni, antičestice)
- neutrini i antineutrini
- gravitacijski valovi
S obzirom na metodu promatranja i prikupljanja informacija, možemo podijeliti i (opažačku) astronomiju:
- Vizualna, ultraljubičasta, infracrvena, radio, rendgenska, gama astronomija
- astronomija (fizika) kozmičkih zraka
- neutrinska astronomija
- astronomija (fizika) gravitacijskih valova
Planetarnom astronomijom možemo nazvati izravno proučavanje planeta preko eksperimenata na svemirskim satelitima. Laboratorijska astronomija je jedna od eksperimentalnih grana, pri čemu se u laboratorijskim uvjetima izvode eksperimenti koji simuliraju neke astrofizikalne procese.
Postoje i interdisciplinarna područja, kao što su astrobiologija, astrokemija, arheoastronomija.
Astronomija na Fizičkom odsjeku PMF-a u Zagrebu
Astronomija se na Fizičkom odsjeku predaje u sklopu nekoliko kolegija: Uvod u astronomiju i astrofiziku, te Astrofizika 1 i 2 (Fizika zvijezda i Galaksije), a postoji i Astrofizički praktikum. Pojedina područja astronomije dotiču se i u drugim kolegijima (npr. opća fizika, Fizikalna kozmologija, Astrofizika i kozmologija, Nuklearna fizika itd. budući da se astronomija dotiče svih područja fizike).